Ellinor Morack: Kahramansız Bir Hikâye: Bir Hafıza Yapıtı Olarak Nâzım Hikmet’in Kuvayi Milliye/Destan Eseri

10 Haziran 2026 Çarşamba, saat 19.00
Orient-Institut Istanbul
Konferans
Moderatör: Christoph K. Neumann
Dil: İngilizce

Nâzım Hikmet’in 1938–1941 yılları arasında hapisteyken yazdığı destanı Kuvayi Milliye/Destan, genel olarak dönemin hâkim Türk Kurtuluş Savaşı anlatısını büyük ölçüde destekleyen bir eser olarak kabul edilir. Nâzım Hikmet metni birkaç kez yeniden düzenlemiş ve sonunda yalnızca bazı bölümlerini ve karakterlerini çok daha tanınmış eseri Memleketimden İnsan Manzaraları’na dahil etmiştir. Kuvayi Milliye, böylece İnsan Manzaraları (Irmak 2011) içinde yer alan bir “metin içindeki metin” oluşturur. 1940’lar Türkiye’nin toplumsal ve ekonomik koşullarını tasvir eden İnsan Manzaraları, cumhuriyet rejimine açık bir eleştiri yöneltmektedir.

Bu konferansda Ellinor Morack, Kuvayi Milliye’nin de nihayetinde eleştirel bir metin olduğunu savunacaktır; çünkü eser, resmi ulusal mücadele hafızasının lafzına değil ama ruhuna karşı duran, aşağıdan bir bakış açısı sunmaktadır. Morack, farklı baskılar ve versiyonlar arasındaki değişiklikleri ve eklemeleri analiz ederken özellikle sıradan kadın ve erkekler, firariler, askerler ve gerilla savaşçıları gibi karakterlerin temsiline odaklanacaktır. İlk olarak, Kuvayi Milliye’deki “kahramanlık eylemleri”ni inceleyerek bu eylemlerin çoğunun, daha 1950 öncesi versiyonda bile son derece muğlak olduğunu ve savaşta kahramanlık fikrine yönelik bir eleştiri olarak da okunabileceğini öne sürecektir. Ardından Nâzım’ın şiirinde insan, hayvan ve makine arasındaki sınırların bulanıklaştığı bölümleri analiz ederek bu şiirsel stratejiye dair bir yorum sunacaktır.

Ellinor Morack, Osmanlı İmparatorluğu ve modern Türkiye tarihi üzerine çalışan bir tarihçidir ve şu sıralarda bağımsız araştırmacı olarak faaliyet göstermektedir. Doktorasını Freie Universität Berlin‘de tamamlamış, ardından Kudüs İbrani Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmış ve 2015’ten Ocak 2026’ya kadar Bamberg Üniversitesi’nde araştırma ve öğretim görevlisi görevlerini yerine getirmiştir. Eylül 2026’dan itibaren yeniden Bamberg Üniversitesi’nde Akademische Oberrätin auf Zeit olarak çalışacaktır. İlk kitabı The Dowry of the State’te (Bamberg Üniversitesi 2017), 1922 sonrası Türkiye’de “metruk” mülklerin dağıtımını ulus inşasının bir alanı olarak incelemiştir. Habilitasyon çalışmasında ise modern Türkiye’de “milli kuvvetler” gerillalarına ilişkin kolektif hafızanın değişkenliğini araştırmıştır. İlgi alanları arasında hafıza çalışmaları, göç tarihi, hukuk, emek ilişkileri ve kapitalizm, Osmanlı ve Osmanlı sonrası bağlamlarda milliyetçilik ve şiddet ile son dönemde modern Türk edebiyatı bulunmaktadır. Çalışmaları çeşitli uluslararası akademik dergilerde yayımlanmıştır. Ayrıca Bamberg Üniversitesi’nde yürütülen “Post-Ottoman Transformations (1922–1925)” başlıklı DFG ağ projesinin yürütmüştür. Şu anda habilitasyon çalışmasını monografi olarak yayıma hazırlamaktadır.

Etkinliğin dili İngilizcedir. Katılım ücretsizdir. Mekânda yüz yüze katılım için aşağıdaki bağlantı üzerinden kayıt yaptırılması gerekmektedir. Çevrimiçi katılım için kayıt gerekli değildir. Etkinlik sırasında fotoğraf ve video çekimi yapılacaktır. Katılımınızla birlikte bu görsellerin OII’nin internet sitesi, bülteni ve sosyal medya hesaplarında kullanılmasını kabul etmiş olursunuz. Etkinlik kaydedilmeyecektir.

MEKÂN
Orient-Institut Istanbul
Galip Dede Cad. 65, Şahkulu Mah., TR – 34421 İstanbul
Tel: +90 212 293 60 67
oiist@oiist.org
www.oiist.org

KAYIT
Etkinliğe mekânda katılmak için lütfen buradan kayıt olunuz:

ONLINE katılım için lütfen bu Zoom bağlantısını kullanınız. Kayıt gerekli değildir.

https://maxweberstiftung.zoom-x.de/j/68866002088?pwd=uuE9NB858vZ1bHU7lbOuvdgB6Ub3RI.1
Toplantı Kimliği: 688 6600 2088
Parola: 307649