Emeritus Prof. Dr. Günay Kut:ʿAvnî Dîvânı (Fatih Sultan Mehmet) (1432–1481)

4.12.2025, 11:00-12:00
Orient-Institut Istanbul
Dil: Türkçe

Daha 21 yaşındayken İstanbul’u fetheden (1453) Sultan Mehmet Fatih ünvânını almıştır. Ayrıca şair olarak da divanı vardır.

Bu divan, ilk kez George Jacob tarafından 1904 yılında Berlin’de basılmıştır. Fatih’in elde üç nüshası bulunmaktadır. Bu üç divan da Millet Yazma Eser Kütüphanesi’nde Ali Emiri koleksiyonunda bulunmaktadır (Ali Emiri, Manzum 305, 530, 531). Georg Jacob tarafından yayınlanan divan ise Upsala Krallık Üniversite Kütüphanesi’nde bir mecmua içinde bulunan şiirlerle, Ata Tarihi, Sehî, Latifî ve Hasan Çelebi tezkirelerindeki şiirleri de içine almıştır. Divanı şimdiye kadar üç kez basılmıştır. Divan, daha sonra S. Sıtkı Bilmen tarafından, İstanbul 1944’te, Kemal Edip Ünsel, Fatih’in Şiirleri, Ankara: TTK, 1946’da Ahmed Aymutlu tarafından Fatih Şiirleri, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı, 1992’de ve İskender Pala tarafından da “Şair Fatih” adıyla İstanbul Armağanı. Cilt 1: Fetih ve fatih, İstanbul: Büyükşehir Belediyesı, 1995, s. 283–322.

Millet Yazma Eser Kütüphanesi, Ali Emiri, Manzum 305’te bulunan divan 26 yapraktan ibarettir (1b–22b). Toplam şiir sayısı 70 adettir. Doğrudan gazellerle başlayan bu divan üzerinde çalışma yapan Ali Emiri’nin fikirleri de önemlidir. Bu konuda Ali Emiri 530 ve 531 numeralı yazmalar da ele almaktadır.

Fatih, şiirlerine bakınca onun realist bir kişiliğe sahip olduğu ortaya çıkar. Son olarak bu kişiliği ile ilgiil iki beyti bu düşünce sistemini ortaya koymuştur:

Sâḳiyâ mey vir ki bir gün lâlezâr elden gider /
Çün irür faṣl-ı ḫazân bâġ-ı bahâr elden gider.
Her niçe zühd ü ṣalâḥa mâyil olur ḫâtırum /
Gördügümce ol nigârı ihtiyâr elden gider.
(Millet Yazma Eserler Kütüphanesi, Ali Emiri 305, 8a)

Öz Geçmiş

Emeritus Prof. Dr. Günay Kut 1939 yılında Bayburt’ta doğdu. İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümden Zâtî’nin Şem u Pervane adlı eseri üzerine çalışarak 1961 yılında mezun olmuştu. 1965 yılında Ali Nihad Tarlan’nın danışmanlığında, Ali Şîr Nevâʾî’nin Ġarâʾibü’s-Sıgar adlı eserinin tenkitli edisyonunu hazırlayarak doktorasını tamamladı.1982 yılında Sehi Beg’in Heşt Behişt tezkeresinin varyantlarını inceleyip yayıma hazırlayarak doçentlik ünvanını aldı.

İstanbul Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı ve Chicago Üniversitesi,Middle East Languages and Civilizations bölümlerinde ders verdi. Boğaziçi Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü kurarak bölüm başkanlığı görevini yürüttü. 2006 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nden emekli oldu ve Üniversite tarafından Günay Kut’a Emeritusluk ünvanı verildi.

Harvard Üniversitesi tarafından yayınlanan Journal of Turkish Studies’in kurucuları arasında yer almaktadır. 30’a yakın kitap, iki yüzü aşkın makale yazmış, yüzü aşkın ulusal ve uluslararası bildiri sunmuş ve onlarca yüksek lisans ve doktora öğrencisini yetiştirmişti. Türkiye Yazma Eser Kütüphanesi’nin kataloglarının hazırlanmasında büyük hizmetleri olmuştur.

2024 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’nü Bilim Kültür alanında ablası Prof. Dr. Gönül Tekin ile beraber paylaşmıştır. Kişisel kütüphanesini Rami Kütüphanesi’ne bağışlayarak Günay-Turgut Kut İhtisas Kitaplığı’nın araştırmacılar için kullanılmasına vesile olmuştur. Çalışmalarına ve üretmeye hâlen devam etmektedir.

Etkinliğin dili Türkçedir. Katılım ücretsizdir. Yüz yüze katılmak için lütfen aşağıdaki linkten kayıt yaptırınız!

Etkinlik sırasında fotoğraf ve video çekilecektir. Etkinliğe katılarak bu görsellerin OII’nin web sitesinde, bülteninde ve sosyal medya kanallarında kullanılmasına izin vermiş olursunuz. Etkinlik kaydedilmeyecektir.

MEKAN
Orient-Institut Istanbul
Şahkulu Mah., Galip Dede Cad. 65, TR – 34421 İstanbul
Tel: +90 212 293 60 67
oiist@oiist.org | www.oiist.org

KAYIT
Yüz yüze katılmak için lütfen buradan kayıt yaptırınız.