Prof. Claudia Glatz: Dağları yeniden düşünmek: Topografik kalıplardan yaratıcı topluluklara ve canlı ilişkilere

Açılış Konferansı (Keynote Lecture)
Yer: Orient-Institut Istanbul
Tarih: 7 Nisan 2026, 18:00
Dil: İngilizce

Dağlık çevreler hem antik hem de modern gözlemciler tarafından çoğu zaman marjinal ve kırılgan olarak tanımlanmış, bu bölgelerde yaşayan insanlar ise medeniyetten uzak, savaşçı ve geri kalmış olarak betimlenmiştir. Bu tür sosyo-politik “orojenez” anlatıları, Bronz Çağı Mezopotamya’sından Roma İmparatorluğu’na ve Çin’e kadar uzanan süreçte, ovalarda kurulan devlet yapıları ve sınır oluşturma pratikleriyle yakından ilişkilidir. Aynı zamanda bu anlatılar, geçmişten günümüze çevresel determinizm ve toplumsal evrimcilik gibi düşünce gelenekleriyle de bağlantılıdır. Son yıllarda dağ arkeolojisi ve dağ tarihine yönelik araştırmalar, dağ yaşamı ve dağ çevrelerine dair bu stereotip temsilleri reddederek bunları ampirik verilerle sorgulamaya çalışmaktadır. Bu yaklaşım eleştirel ve refleksif bir dağ merkezli araştırma pratiği açısından önemli bir adım olmakla birlikte, paradoksal biçimde, eleştirilmek istenen imgelerin daha da pekişmesine yol açabilmekte ve dağ toplumlarına dair başka – belki de çok daha ilginç ve önemli – hikâyelerin anlatılmadan kalmasına neden olabilmektedir.

Bu konferansta Claudia Glatz, antik çağdan günümüze kadar uzanan süreçte dağlara ilişkin temel anlatı kalıplarının nasıl ortaya çıktığını ve aktarıldığını ele alacaktır. Güneybatı Asya’dan ve dünyanın farklı bölgelerinden örnekler üzerinden, “dağ ötekisinin” nasıl inşa edildiğini; bunun arkeolojik ve tarihsel araştırmaları, politika üretimini ve günümüz dağ topluluklarının yaşam biçimlerini nasıl etkilediğini inceleyecektir. Konuşmanın sonunda ise dağ geçmişlerinin anlatımına yönelik alternatif yaklaşımlar ve bunların günümüzde dağ bölgelerinin karşı karşıya olduğu çevresel ve toplumsal sorunlara nasıl katkı sağlayabileceği tartışılacaktır.

Claudia Glatz, Glasgow Üniversitesi’nde Arkeoloji Profesörüdür. Araştırmaları, insan toplumlarının nasıl örgütlendiği ve özellikle devletler ile imparatorluklar gibi politik oluşumların nasıl ortaya çıktığı, nasıl deneyimlendiği ve hem peyzaj hem de maddi kültür aracılığıyla nasıl desteklendiği ya da dirençle karşılaştığı üzerine yoğunlaşmaktadır. Dağlık bölgeler ve dağ toplumları bu açıdan önemli sosyo-ekolojik araştırma alanları sunmaktadır. Glatz’ın çalışmalarının önemli bir kısmı Güneybatı Asya’daki yüksek dağlık alanlar ve yüksek-alçak bölge geçiş zonları üzerine odaklanmaktadır. Kendisi Bronz Çağı Anadolu’su üzerine çok sayıda akademik makalenin yanı sıra The Making of Empire in Bronze Age Anatolia (Cambridge University Press, 2020) adlı kitabın yazarıdır. Dağlık bölgelerin ve bu bölgelerde yaşayan toplumların uzun dönemli tarihini ortaya koymak amacıyla Türkiye’nin Karadeniz bölgesindeki Pontus Dağları’nda Cide Archaeological Project kapsamında arkeolojik yüzey araştırmaları ve kazılar yürütmüş; ayrıca Irak’ın kuzeydoğusundaki Kürdistan Bölgesi’nde, Zagros Dağları’nın batı eteklerinde devam eden Sirwan Regional Project’in yöneticiliğini üstlenmiştir. Bu çalışmaların sonuçları arasında Kinetic Landscapes: The Cide Archaeological Project 2009–2011 – Surveying the Western Turkish Black Sea Region (2015, De Gruyter) ve Place, Encounter, and the Making of Communities: The Lower Sirwan/Upper Diyala River Valley from Prehistory to the Iron Age (2024, Sidestone) adlı yayınlar bulunmaktadır. Halen dağ toplumlarının uzun dönemli tarihini ele alan ve çalışma başlığı Wild Mountains – A Human History olan bir monografi üzerinde çalışmaktadır.

Açılış konuşması, Alman Araştırma Vakfı (DFG) tarafından desteklenen ve Orient-Institut Istanbul ile iş birliği içinde yürütülen “SPP 2176: Iranian Highlands – Resilience and Integration in Premodern Societies” araştırma programı kapsamındaki konferansın açılışı olarak gerçekleştirilecektir.

Etkinliğin dili İngilizcedir. Katılım ücretsizdir. Etkinliğe yüz yüze katılmak veya Çevrim içi katılım için lütfen aşağıdaki bağlantı üzerinden kayıt yaptırınız. Etkinlik sırasında fotoğraf ve video çekimi yapılacaktır. Katılımınızla birlikte bu görsellerin Orient-Institut Istanbul’un web sitesi, bülteni ve sosyal medya hesaplarında kullanılmasını kabul etmiş sayılırsınız. Etkinlik kaydedilmeyecektir.

MEKÂN
Orient-Institut Istanbul
Galip Dede Cad. 65, Şahkulu Mah.
TR – 34421 İstanbul
Tel: +90 212 293 60 67
oiist@oiist.org
www.oiist.org

KAYIT
Etkinliğe katılmak için lütfen buradan kayıt olunuz: