19. Yüzyıl Hampartsum nota kaynaklarına göre Osmanlı müziğinin tarihi ve icrasına ilişkin çağdaş araştırmalar
Konferans (Hibrid) – Atölye – Konser (Hibrid)
25-26 Şubat 2025
Orient-Institut Istanbul
Galip Dede Cd. No:65 Beyoğlu/İstanbul
Düzenleyen: Ersin Mıhçı & Nihan Tahtaişleyen
Osmanlı Müziği İcra Olanaklarında Yeni Bir “Perde”:
CMO Edisyonları
DFG (Alman Araştırma Vakfı) tarafından finanse edilen Corpus Musicae Ottomanicae (CMO) projesi, 2015 yılından bu yana, 19. yüzyıl Osmanlı müzik kaynaklarının eleştirel müzik ve güfte edisyonları için bir araştırma altyapısı oluşturmaktadır. Bu kaynaklar, Hampartsum ve Batı notasıyla yazılmış nota ve güfte mecmualarını içermektedir. Aynı dönemde proje, ilgili araştırma verilerinin kapsamlı bir kataloğunu oluşturmuş ve bu verileri akademisyenlerin ve ilgililerin çevrimiçi açık erişimine sunmuştur.
CMO, 10. yılında, Orient-Institut Istanbul (OII), İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı (İTÜ TMDK) ve Osmanlı Türk Müziği Araştırma Grubu (İTÜ, OTMAG) ile iş birliği içinde, CMO eleştirel edisyonlarından yararlanma olanaklarını değerlendirmek üzere akademisyenleri, icracıları ve öğrencileri bir araya getiren bir etkinlik düzenlemektedir. 25-26 Şubat 2025 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan etkinlik üç oturumdan oluşacaktır:
Birinci gün, Osmanlı müziği tarihî kaynaklarıyla ilgili sorular ve sorunların ele alınacağı dört panelle başlayacaktır. Müzikoloji, müzik icrası ve Osmanlı edebiyatı gibi farklı disiplinlerden konuşmacılar; müzik arşivlerinin tarihi, Osmanlı makâm müziği teorisi ve pratiği, sözlü repertuvar ve güfteye ilişkin konular ile Osmanlı bağlamında kullanılan diğer nota sistemlerine dair akademik müzik edisyonlarını tartışacaktır. Sunumlar Türkçe ve İngilizce yapılacak olup, Zoom üzerinden takip edilebilecektir. İkinci gün, davetli öğrenciler için düzenlenecek bir ustalık sınıfı ile başlayacaktır. Bu sınıfta, deneyimli müzik icracıları ve akademisyenlerin rehberliğinde, bir müzik eserinin el yazması kaynaktan sahneye taşınması sırasında ortaya çıkabilecek performansla ilgili sorular ışığında uygulamalı çalışmalar yapılacaktır. İkinci gün, Prof. Ruhi Ayangil ve icra heyetinin, CMO müzik edisyonlarındaki nadir eserlerden oluşan seçkin bir repertuarı dinleyiciye sunacağı bir ustalık konseri ile sona erecektir.
Başlıkta da vurgulandığı üzere üç bölümlük bu etkinlik, akademisyenler ve icracılar arasında disiplinler arası fikir alışverişini teşvik etmeyi, böylece CMO edisyonlarını kullanarak bilinen ve az bilinen Osmanlı müziği eserlerine dair yeni okumalar ve yaklaşımlar geliştirilmesine olanak sağlamayı amaçlamaktadır.
| OSMANLI MÜZİĞİ İCRA OLANAKLARINDA YENİ BİR “PERDE”: CMO EDİSYONLARI ETKİNLİK PROGRAMI |
KONFERANS
(hibrid)
25 ŞUBAT 2025, SALI
10:00-17:30 (UTC+03)
ORIENT-INSTITUT, SAHNELİ SALON
Açılış Konuşması
10:00 – 10:15
Prof. Dr. Christoph K. Neumann, Orient-Institut Istanbul
Prof. Songül Karahasanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi
1. PANEL Arşivler, Koleksiyonlar, Notalar ve Yazılar: Osmanlı Müzik Kültürlerinin Gizli Hazinelerinin İzinde
10:15 – 11:30
Moderatör: Prof. Dr. Christoph K. Neumann
| Katılımcı | Sunum Başlığı |
| Prof. Dr. Gözde Çolakoğlu Sarı İstanbul Teknik Üniversitesi | Makam Evreninde “Perde” ve “Nota” Üzerine Düşünceler |
| Prof. Dr. Nilgün Doğrusöz Dişiaçık İstanbul Teknik Üniversitesi | TRT Müzik Dairesi’nin Tarihi Müzik Arşivi: “TRT Külliyat” Projesi |
| Prof. Ruhi AyangilYıldız Teknik Üniversitesi / Emekli öğretim üyesi | Makam Müziği Külliyâtının Yazım Tarihine Kısa bir Bakış ve Dârülelhân Arşivi |
| Prof. Dr. Ralf-Martin Jäger Münster Üniversitesi | A Bit of History, Or: Why the CMO Editions Have to Be the Way They Are |
11:30 – 11:45 ÇAY & KAHVE ARASI
2. PANEL Teori ve Uygulamada Makâm, Perde ve Notanın Temsiliyet Alanları
Moderatör: Prof. Dr. Ozan Baysal, İstanbul Teknik Üniversitesi
11:45 – 12:45
| Katılımcı | Sunum Başlığı |
| Prof. Dr. Esra Berkman Anadolu Üniversitesi | Darülelhan Külliyatı ve CMO Kaynaklarından Seçilen Eserlerin Notaya Alınma Yaklaşımları Bakımından Edisyon Kritiği |
| Dr. Serkan Günalçin Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi | Teori – Ses Sistemi – İcra İlişkileri Çerçevesinde Entonasyona Yönelik Çözümlemeler |
| Marco Dimitriou Münster Üniversitesi | Tracing Makâm Structures in 19th-Century Notations |
12:45 – 14:15 ÖĞLE ARASI
3. PANEL Osmanlı Makâm Müziği Geleneğinde Güfte Kaynakları: İcra, Edisyon ve Kullanım
Moderatör: Prof. Dr. Esra Berkman
14:15 – 15:45
| Katılımcı | Sunum Başlığı |
| Dr. Nazlı Vatansever Münster Üniversitesi | Osmanlı Müziğinin Edebi Kaynakları: Güfte Mecmuaları |
| Dr. Melike Atalay Münster Üniversitesi | Dil ve Müzik Üzerinden Bir Kültürel Bellek: Ermeni Harfli Güfte Kaynakları |
| Dr. Ersin Mıhcı Orient-Institut Istanbul | Tarihî Musiki İcra Pratiğinin Yolunda: Usûl ve Arûz Arasında Normatif Bir İlişki Var mı? |
15:45 – 16:00 ÇAY & KAHVE ARASI
4. PANEL Osmanlı Müziği Araştırmalarında Eleştirel Edisyon Hazırlama Pratikleri
Moderatör: Dr. Ersin Mıhcı
16:00 – 17:15
| Katılımcı | Sunum Başlığı |
| Dr. Dilhan Yavuz İstanbul Teknik Üniversitesi | Arşivleri Konuşturmak: İlişkiler, Katmanlar ve Bağlantılar |
| Dr. Maria Giangkitseri Münster Üniversitesi | Transcription of Vocal Pieces from the Chrysanthos Notation to Staff Notation |
| Salih Demirtaş Orient-Institut Istanbul | Osmanlı Müziğinde Batı Nota Yazısı ve CMO Edisyonlarının İcracılar için Önemi |
Kapanış
Moderatörler: Dr. Ersin Mıhcı & Dr. Nihan Tahtaişleyen, Orient-Institut Istanbul
17:15 – 17:30
UYGULAMALI ATÖLYE ÇALIŞMASI
(Kapalı etkinlik)
26 ŞUBAT 2025, ÇARŞAMBA
10:00-15:30 (UTC+03)
ORIENT-INSTITUT, SAHNELİ SALON
Giriş: İcracılar CMO Edisyonlarını Nasıl Okumalı?
10:00 – 11:00
Moderatör:
Salih Demirtaş, Orient-Institut Istanbul
Konuşmacılar:
Prof. Ruhi Ayangil, Yıldız Teknik Üniversitesi / Emekli öğretim üyesi
Prof. Dr. Nilgün Doğrusöz Dişiaçık, İstanbul Teknik Üniversitesi
Dr. Semih Pelen, Münster Üniversitesi
11:00 – 11:15 ÇAY & KAHVE ARASI
Uygulamalı Atölye Çalışması
11:15 – 12:45 1. DERS
12:45 – 13:00 ÇAY & KAHVE ARASI
13:00 – 14:30 2. DERS
Kapanış
Moderatörler:
Dr. Ersin Mıhcı & Dr. Nihan Tahtaişleyen
14:30 – 15:00
Atölye çalışmasına kayıt olmak için bu maile yazabilirsiniz tahtaisleyen@oiist.org
KONSER
(hibrid)
26 ŞUBAT 2025, ÇARŞAMBA
20:00 (UTC+03)
ORIENT-INSTITUT, SAHNELİ SALON
RUHİ AYANGİL (kanun) idaresinde İCRA HEYETİ
Zehra Yılmaz (hanende)
Memduh Özyalvaç (hanende)
Şükrü Çakmaktaş (tanbur)
Furkan Topçu (ney)
Münip Ârâ Rızvanoğlu (kemençe)
Eyüp Ahmet Elifoğlu (ritim)